Limited Şirketteki Gizli Ortaklığın Tasfiyesi

Bu çalışmada, Türk hukukunda doğrudan yasal bir düzenlemeye kavuşturulmamış olan ve temelinde Türk Borçlar Kanunu’nun adi ortaklık hükümlerine (TBK m. 620 vd.) dayanan gizli ortaklık ilişkisinin, limited şirketler eksenindeki tasfiye süreci ele alınmaktadır. Gizli ortaklık, standart adi ortaklıklardan farklı olarak, dış dünyaya yansıyan bağımsız bir malvarlığı bulunmayan; taahhüt edilen katılım payının doğrudan aktif ortağın malvarlığına dâhil olduğu, bütünüyle içe dönük ve mahremiyet esaslı bir yapıdır. Bu esnek ve borçlar hukuku menşeli iç ilişkinin; şekilci, statüsel ve alacaklıları koruma amacı güden limited şirket mimarisine entegre edilmesi, özellikle ortaklığın sona ermesi aşamasında mevcut hukuki normların çözümde yetersiz kaldığı karmaşık uyuşmazlıklara yol açmaktadır. Bu çalışmada, doktrindeki boşluğu gidermek ve şirketler hukuku pratiğine uyumlu somut hukuki tespitler üretmek amacıyla, limited şirketin aktif ortağı ile gizli ortağı arasındaki söz konusu gizli ortaklığın tasfiyesi incelenmektedir. Çalışmada, gizli ortaklığın feshinin teknik ve hukuki anlamda ticari bir tasfiyeden ziyade, taraflar arasında gerçekleşen şahsi bir “hesaplaşma” süreci olduğu tespiti yapılmaktadır. Bu bağlamda, gizli ortağın şirket malvarlığı üzerinde doğrudan ayni bir hak veya mülkiyet iadesi iddia edemeyeceği; ancak şirketin faaliyetleri neticesinde elde ettiği ekonomik değer artışından katılım payı oranında yararlandırılmasının zorunluluğu ortaya konulmaktadır. Söz konusu yapısal tezatlar ve dinamikler çerçevesinde, ödenmiş veya henüz ödenmemiş katılma paylarının akıbeti gibi uygulamada ihtilaf yaratan maddi hukuk sorunları ayrıntılı biçimde değerlendirilmiştir. Son olarak, tasfiye ve hesaplaşma sürecinden kaynaklanan yargısal uyuşmazlıklar boyutunda taraf sıfatları, görevli ve yetkili mahkeme ile zamanaşımı meseleleri sistematik bir yaklaşımla analiz edilmiştir.